27°C rozproszone chmury

Pierwszy przewodniczący Komitetu Katyńskiego

Na 100-lecie odzyskania przez Polskę Niepodległości , sto niezwykłych życiorysów ludzi związanych z Warszawą i Mazowszem.

Założyciel i pierwszy przewodniczący Obywatelskiego Komitetu Budowy Pomnika Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Andrzej Szomański 1930-1987.

W 1944 uczestniczył w powstaniu warszawskim jako łącznik-listonosz Harcerskiej Poczty Polowej (pseud. Żuraw). Należał (pod. pseud. Tetmajer) do działającej od lipca 1950 w Legionowie i Kwidzynie Bojowej Organizacji Narodu, kierowanej przez jego kuzyna Zbigniewa Szomańskiego (pseud. Archimedes). Dn. 11 X 1950 został aresztowany i skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie na siedem lat pozbawienia wolności, utratę praw obywatelskich i publicznych na trzy lata oraz przepadek mienia. Karę odbywał w więzieniach w Warszawie, Rawiczu oraz Strzelcach Opolskich, gdzie pracował m.in. w kamieniołomach. Razem z Leszkiem Moczulskim utworzył w r. 1973 «konwent», którego celem było zawiązanie półlegalnej organizacji niepodległościowej. W. 1974 zatrudnił się w dziale historycznym redakcji tygodnika „Stolica”. Był autorem książek i publikacji z dziejów historii Polski („Walecznych tysiąc...: z dziejów 4 pułku piechoty liniowej Wojska Polskiego 1815-1831”,).Jako opozycjonista działał później w Klubie Krzywego Koła, Akcji Historycznej Nurtu Niepodległościowego, Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela a w 1979 roku (pod pseudonimem Zdzisław Kutnowski) był jednym z organizatorów Konfederacji Polski Niepodległej. Od 1980 roku był działaczem "Solidarności" Region Mazowsze, rok potem założył Komitet Katyński i zainicjował budowę Pomnika Katyńskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.  W Dolince Katyńskiej postawiono „kamienny czteroipółmetrowy krzyż z datą 1940 oraz tablicą z napisem »Katyń«, literami WP i orłem w koronie, a także słupkami z nazwami obozów, tej samej nocy został zdemontowany i wywieziony przez »nieznane« osoby" – pisał Andrzej Przewoźnik.  Do r. 1981  Andrzej Szomański zasiadał w Radzie Politycznej KPN. Po wprowadzeniu stanu wojennego ukrywał się w jednym z mieszkań na warszawskim osiedlu Bródno a później w podwarszawskim Legionowie. Współredaktor pism "Opinia", "Droga", "Gazeta Polska". Mieszkał w Warszawie przy ulicy Tamka gdzie prowadził punkt kolportażu wydawnictw niezależnych. Dla Wydawnictwa Polskiego (KPN) opracował „Pisma wybrane” Piłsudskiego (W. 1987, wyd. 2, W. 1989), które poprzedził wstępem, oraz dwa tomy wspomnień Józefa Szostaka „Moja służba Niepodległej” (W. 1987, 1989). Aresztowany w marcu 1985. W II procesie kierownictwa KPN skazany na 2 lata więzienia. Zwolniony latem 1986. Po wyjściu na wolność nie odzyskał zdrowia i wkrótce zmarł 29 X 1987 w szpitalu na Solcu w Warszawie. Został pochowany 5 XI na cmentarzu Powązkowskim. Był odznaczony Krzyżem AK. Jego pogrzeb stał się demonstracją środowisk opozycyjnych z Warszawy i z całego kraju.

Pierwszy przewodniczący Komitetu Katyńskiego komentarze opinie

Dodajesz jako: Zaloguj się